Mensen zijn mensen, of ze nu geboren zijn in het AnatoliĂ« van de bronstijd of slechts enkele decennia geleden ter wereld kwamen in een modern ziekenhuis â maar hun wereldbeelden kunnen van elkaar verschillen op fascinerende manieren. En als we antieke wereldbeelden bestuderen, zien we misschien ook ons eigen, alledaagse bestaan in een ander licht en brengen we wellicht iets van de betovering terug die de hedendaagse wereld soms verloren lijkt te hebben.1 Vandaag wil ik jullie daarom kennis laten maken met het beslist zeer betoverde wereldbeeld dat we vinden in onze Hethietische teksten uit het oude AnatoliĂ«. Specifiek wil ik het hebben over de plek waar volgens de mensen uit dit verre verleden de meeste bovennatuurlijke fenomenen, wezens en energie te vinden waren: de wildernis.
Categorie archieven: Anatolische Oudheid
Vergeten goden #3: De verdwijntruc van Telipinu
De godheid Telipinu uit het AnatoliĂ« van de oudheid wordt al heel lang niet meer vereerd. Toch zijn er bewonderenswaardige pogingen om de verhalen over hem en zijn goddelijke collegaâs in leven te houden voor de moderne tijd. Zoals de Engelstalige versies van enkele Hethietische gedichten van de hand van promovendus Naomi Harris, die in de herfst van 2025 verschenen in het literaire magazine The Paris Review.1 EĂ©n van deze gedichten verhaalt van de verdwijning van Telipinu, iets waar de god een handje van had.2 En dit is interessant, want in veel van de mythen over Telipinu wordt benadrukt dat deze god onder geen enkele voorwaarde vergeten kan worden â zelfs als hij verdwijnt en men hemel en aarde moet bewegen om âm terug te vinden. Want als Telipinu verloren ging, zouden er zeker ecologische rampen volgen. Vandaag gaan we het daarom hebben over een god die nadrukkelijk niet verwaarloosd zou moeten worden door stervelingen, van bijen tot mensen, maar uiteindelijk toch vergeten raakte.
De zorgzame koningin: Puduáž«epa van Hatti
Een paar weken geleden bespraken we hoe de geschiedschrijving met enige regelmaat niet evenveel aandacht besteedt aan eenieder die in de oudheid leefde. Dit komt gedeeltelijk door de beperkingen die inherent zijn aan onze bronnen. Niet alleen behoorden de mensen die toentertijd konden schrijven vaak tot slechts bepaalde maatschappelijke groepen, maar het doet er ook toe voor wie en over wie zij konden kiezen om te schrijven binnen de grenzen van hun beroep en wereldbeeld. Daarnaast zijn er de wisselvalligheden van het lot wat betreft welke teksten per toeval werden bewaard en mettertijd herontdekt konden worden, alsmede wat betreft de teksten die gekopieerd bleven worden door de eeuwen heen.1 Vanwege dergelijke factoren is het bijvoorbeeld moeilijk om meer te weten te komen over de levenservaringen van de meeste vrouwen in veel plaatsen en perioden.2 Specifiek hun binnenwerelden zijn veelal niet bewaard gebleven in geschriften. Hoewel geleerden wel vooruitgang boeken op dit gebied voor diverse tijdperken en maatschappijen. Zoals in het monumentale Women of Babylon dat de assyrioloog Zainab Bahrani schreef.3 En er is Ă©Ă©n prominente vrouw uit de Anatolische oudheid die we best goed kunnen leren kennen. Een koningin wiens zorgzame houding geopenbaard wordt in zowel de publieke als de private documenten die haar betreffen: Puduáž«epa van Hatti.
Krijgsheren van Hatti: de beste televisieserie die nooit gemaakt is
Het wordt wel gezegd dat we in het tijdperk van reboots en remakes leven.1 De aanpalende noodzaak om reeds populaire of anderszins bekende onderwerpen te vinden, leidt degenen die in de productie van onze visuele media werken vaak naar het verleden. Dientengevolge hebben veel historische figuren nu bijvoorbeeld een aantekening over hun verschijningen in de popcultuur op hun Wikipedia-pagina staan.2 Maar men laat hier denk ik nog steeds kansen liggen, ook al betreffen die dan relatief minder beroemde personen en tijdperken. Zoals het bewind en de overige avonturen van de Hettietische monarch Ć uppiluliuma I en zijn koninklijke nageslacht. Zij heersten in de veertiende en dertiende eeuw voor het begin van onze jaartelling over het Koninkrijk van de Hettieten, dat AnatoliĂ« en soms ook delen van SyriĂ« besloeg.3 Deze mannen overzagen een periode met zoveel oorlogen, diplomatieke inspanningen en intriges, dat die niet zou misstaan in de tv-serie Game of Thrones. Stel je eens voor, er kwamen zelfs machinaties aan het hof van de Egyptische faraoâs bij kijken!4 Dus beschouw dit als mijn open sollicitatie voor Hollywood terwijl ik jullie meeneem langs een overzicht van de beste serie die nooit gemaakt is: Krijgsheren van Hatti.
Lees verder Krijgsheren van Hatti: de beste televisieserie die nooit gemaakt is